● Shugaban ya ce gwamnati za ta mayar da hankali kan rage tsadar rayuwa, samar da ayyukan yi da inganta walwalar ’yan Najeriya
Shugaban Ƙasa, Bola Ahmed Tinubu, ya bayyana cewa gwamnatinsa ta shiga sabon mataki na tafiyar da tattalin arzikin ƙasar, inda za ta mayar da hankali kan samar da wadata ga jama’a bayan aiwatar da sauye-sauyen tattalin arziki da ya ce sun taimaka wajen daidaita al’amura.
Tinubu ya bayyana hakan ne a cikin saƙon da ya gabatar ga ’yan Najeriya a ranar Alhamis, 1 ga Oktoba, 2026, yayin bikin cika shekaru 66 da samun ’yancin kan Najeriya, mai taken “Daga Sauye-sauye zuwa Wadata.”
Shugaban ya ce manufar gwamnatinsa a yanzu ita ce tabbatar da cewa sakamakon sauye-sauyen tattalin arzikin da aka aiwatar ya fara bayyana a rayuwar jama’a, ta hanyar samar da ayyukan yi, rage tsadar rayuwa, bunƙasa kasuwanci da inganta rayuwar iyalai.
Ya ce sauye-sauyen da aka yi sun kasance masu wahala, amma ya jaddada cewa sun zama wajibi domin magance matsalolin da suka daɗe suna addabar tattalin arzikin ƙasar.
“amanin sauye-sauye ya yi aikinsa. Yanzu lokacin wadata ya zo,” in ji shugaban ƙasar.
● Tattalin Arziki Ya Fara Samun Sauyi — Tinubu
LShugaban ya ce Najeriya ta fuskanci manyan matsalolin tattalin arziki kafin hawansa mulki a shekarar 2023, ciki har da ƙaruwar talauci da tsarin tattalin arziki da ya bayyana a matsayin wanda ba zai iya dorewa ba.
Ya kwatanta matakan gyaran tattalin arzikin da aka ɗauka da jinyar mara lafiya, inda ya ce ko da yake maganin na iya haifar da raɗaɗi, amma ya zama dole domin samun waraka.
A cewarsa, tattalin arzikin Najeriya ya samu bunƙasa da sama da kashi huɗu cikin ɗari a shekarar 2026, yayin da ɓangarorin mai da waɗanda ba na mai ba suka bayar da gudummawa wajen ci gaban.
Ya kuma bayyana cewa hauhawar farashin kaya ta ragu matuƙa idan aka kwatanta da kololuwarta, an ƙara yawan kuɗaɗen ajiyar ƙasar waje, kasuwar canjin kuɗaɗen waje ta samu daidaito, sannan satar ɗanyen mai ta ragu.
Tinubu ya ƙara da cewa kuɗaɗen da Najeriya ta samu daga fitar da kayayyakin da ba na mai ba zuwa ƙasashen waje sun haura dala biliyan shida a shekarar 2025, abin da ya ce wata alama ce ta bunƙasar harkokin kasuwanci da ƙoƙarin faɗaɗa hanyoyin samun kuɗaɗen shiga.
Ya kuma ce zuba jarin da ‘yan ƙasashen waje ke yi a Najeriya na ƙaruwa, yana mai cewa waɗannan alamu na nuna ƙoƙarin da ake yi na ƙarfafa tattalin arzikin ƙasar.
● Gwamnati Za Ta Mayar da Hankali kan Rage Tsadar Rayuwa
Tinubu ya ce ɗaya daga cikin manyan abubuwan da gwamnatinsa za ta fi mayar da hankali a kai shi ne rage tsadar rayuwa, musamman ta hanyar rage kuɗin da ake kashewa wajen samar da kayayyaki da jigilar su zuwa kasuwanni.
Ya bayyana cewa gwamnati za ta faɗaɗa noman rani da ban-ruwa na zamani, inganta samar da iri da takin zamani, da kuma ƙara amfani da injinan noma domin bunƙasa yawan amfanin gona.
Haka kuma, ya ce ana ci gaba da gina hanyoyi, layukan dogo da tashoshin jiragen ruwa domin sauƙaƙa jigilar amfanin gona daga gonaki zuwa kasuwanni da masana’antu.
A cewarsa, idan aka rage kuɗin samar da abinci da sauran kayayyaki, tare da rage asarar amfanin gona bayan girbi, hakan zai taimaka wajen sauƙaƙa farashin kayayyakin da jama’a ke saya.
Shugaban ya jaddada cewa Najeriya tana da ƙasa mai albarka da isassun mutane da za su iya samar da abincin da ƙasar ke buƙata, idan aka samar da kayan aiki da ingantattun hanyoyin tallafa wa manoma.
● Za a Bunƙasa Masana’antu da Samar da Ayyukan Yi
A wani ɓangare na saƙonsa, Tinubu ya ce samar da ayyukan yi da bunƙasa masana’antu za su kasance cikin manyan ginshiƙan manufofin tattalin arzikin gwamnatinsa.
Ya bayyana matasan Najeriya a matsayin wata babbar dama ga ci gaban ƙasa, yana mai cewa wajibi ne a samar musu da yanayin da za su yi amfani da basirarsu wajen samar da arziki da ayyukan yi.
Shugaban ya ce gwamnati za ta yi amfani da iskar gas wajen samar da makamashin masana’antu, tallafa wa masana’antun da ke son farfaɗowa, faɗaɗa hanyoyin sadarwar zamani da kuma koyar da matasa sana’o’in da kasuwanni ke buƙata.
Ya kuma ce za a ci gaba da tallafa wa ‘yan kasuwa ta hanyar inganta ababen more rayuwa da sauƙaƙa samun kuɗin jari.
Tinubu ya bayyana burinsa na ganin ƙarin kayayyakin da aka ƙera a Najeriya suna shiga kasuwannin duniya, gonakin ƙasar suna samar da albarkatun da masana’antu ke buƙata, sannan matasa suna kafa manyan kamfanonin fasaha a cikin gida.
● Tallafa wa Talakawa, Ɗalibai da Masu Ƙaramin Ƙarfi
Shugaban ƙasar ya amince cewa har yanzu akwai iyalai da dama da ke fuskantar matsalolin biyan kuɗin abinci, makaranta, magani da sufuri.
Ya ce gwamnatinsa za ta ƙarfafa shirye-shiryen tallafa wa iyalai mafiya ƙarancin ƙarfi, tare da inganta rajistar masu buƙatar taimako ta ƙasa domin tabbatar da cewa tallafin yana isa ga waɗanda suka cancanta.
Ya kuma yi tsokaci kan Asusun Ba da Lamunin Karatu na Ƙasa, NELFUND, yana mai cewa shirin na taimaka wa ɗaliban da iyalansu ba su da isassun kuɗaɗe wajen biyan kuɗin karatun jami’a.
Haka kuma, ya bayyana shirin ba da lamunin sayen kayayyakin amfani na CREDICORP a matsayin wata hanya ta taimaka wa ma’aikata samun kuɗin sayen abubuwa masu muhimmanci, kamar motoci, na’urorin samar da hasken rana da kayan fasahar zamani.
Tinubu ya ce gwamnatinsa za ta ci gaba da haɗin gwiwa da gwamnatocin jihohi da ƙananan hukumomi wajen inganta kiwon lafiya na matakin farko, ilimin bai ɗaya da sauran muhimman ayyukan gwamnati.
Ya kuma bayyana cewa tun daga shekarar 2023, ana biyan albashi da fansho akan lokaci kuma cikakke, tare da sauye-sauyen da aka yi wa tsarin fansho domin inganta walwalar masu ritaya da sauran masu buƙatar tallafi.
Ya jaddada cewa manufar ba wai kawai rage radadin talauci ba ce, illa samar da tattalin arzikin da zai taimaka wajen fitar da miliyoyin ’yan Najeriya daga cikinsa.
● Tsaro da Zuba Jari Za Su Taimaka wa Ci Gaban Ƙasa
Tinubu ya yabawa jami’an tsaro da dakarun sojojin Najeriya bisa sadaukarwar da suke yi wajen kare ƙasar da al’ummarta.
Ya kuma bayyana raguwar satar ɗanyen mai a matsayin wani ci gaba da zai taimaka wajen bunƙasa ɓangaren mai da tattalin arzikin ƙasa.
Shugaban ya ce ingantattun hanyoyi, samar da makamashi da faɗaɗa hanyoyin sadarwar zamani za su taimaka wajen rage kuɗin gudanar da kasuwanci, jawo masu zuba jari da ƙarfafa samar da ayyukan yi.
Ya bayyana cewa haɗin gwiwar gwamnati, ‘yan kasuwa da sauran masu ruwa da tsaki na da muhimmanci wajen tabbatar da cewa tattalin arzikin ƙasar ya bunƙasa ta yadda jama’a za su amfana.
● Tinubu Ya Yi Kira ga ’Yan Najeriya Su Kasance Masu Haɗin Kai
Yayin da Najeriya ke cika shekaru 66 da samun ’yancin kai, shugaban ya tuna da irin gudummawar da manoma, ’yan kasuwa, malamai, ma’aikata da matasa suka bayar wajen ci gaban ƙasar.
Ya ce samun ’yancin kai bai tsaya ga tutar ƙasa da taken ƙasa ba, domin babban burin shi ne samar da al’ummar da za ta iya tsara makomarta, tare da tabbatar da mutunci, dama da ingantacciyar rayuwa ga kowane ɗan ƙasa.
Ya yi kira ga ’yan Najeriya da su ci gaba da haɗa kai wajen gina ƙasa, yana mai cewa ci gaban da ake fata na buƙatar jajircewa da gudummawar kowa.
● “Lokacin Ci Gaba Ya Yi, Babu Komawa Baya”
A ƙarshen saƙonsa, Tinubu ya bayyana kwarin gwiwarsa kan makomar Najeriya, yana amfani da labarin tsallakawar Bahar Maliya a cikin Littafi Mai Tsarki wajen kwatanta tafiyar da ƙasar ta yi ta cikin mawuyacin hali zuwa ga sabon fatan ci gaba.
Ya ce duk da cewa akwai ƙalubalen da har yanzu ake fuskanta, Najeriya tana da damar gina tattalin arzikin da zai samar da wadata ga kowa.
Shugaban ya bayyana burinsa na ganin ƙasar da yara za su samu damar cimma burinsu ba tare da la’akari da halin da aka haife su a ciki ba, kuma arzikin ƙasa ya bayyana a rayuwar al’ummarta.
Ya kammala saƙonsa da taya ’yan Najeriya murnar cika shekaru 66 da samun ’yancin kai, tare da ad
du’ar Allah Ya ci gaba da albarkaci al’ummar ƙasar da Jamhuriyar Tarayyar Najeriya.